Ngày dông bão

Tôi đã quen với việc cha bỏ nhà đi từ khi tôi bắt đầu hiểu được tôi là một nửa của mẹ, một nửa của cha. Nhiều lúc khát khao thấy trộm cha một lần rồi ngoảnh mặt đi luôn. Tôi không cần một người cha như thế.

Tuổi thơ tôi đã chịu khá nhiều cay đắng. Tôi đã dạn đòn về những lời giễu cợt việc cha tôi. Tôi đã tỏ ra ngang tàng du côn để trấn áp bọn trẻ không được nói xấu cha, mặc dù cha tôi thế là xấu. Mười lăm tuổi tôi đã phải cố gắng là người đàn ông thực thụ trong gia đình. Tôi xốc vác, làm tất cả những công việc nặng nhọc như gánh nước, chẻ củi, sửa chữa đồ lặt vặt trong nhà và cả việc đi chạ đám ma.

Lúc nhỏ, tôi rất sợ mẹ đi lấy chồng. Ở làng cũng có mấy người bỏ con đi sang Trung Quốc rồi bặt vô âm tín. Tôi nhớ chiều mưa ấy, ba mẹ con trải chiếu quây quần trước nhà. Mẹ vạch tóc bắt chấy cho em. Tôi nhổ tóc sâu cho mẹ. Chợt em hỏi mưa bong bóng là mưa như thế nào hả mẹ. Lòng tôi chợt òa lên những trận mưa bong bóng ngập sân trắng xóa và cái cảnh mẹ tôi xách túi đội nón ra đi. Tôi nức nở ôm chặt mẹ: “Mẹ ơi! Mẹ đừng bỏ chúng con mẹ nhé”. Thế là cả ba mẹ con đều khóc. Mẹ lấy tay ôm chặt tôi bên lòng, mơn man xoa cái đầu chơm chởm của tôi. Mẹ ngoắc tay hứa. Đến bây giờ tôi vẫn nhớ như in cái ngoắc tay hơi ram ráp của mẹ quắp chặt ngón trỏ của tôi.

Dạo này em gái tôi buồn lắc buồn lơ. Nó hay đứng góc sân giếng khóc thầm một mình. Nó và cậu người yêu có chuyện. Nhà kia còn thủng thẳng đánh tiếng gia đình tôi không môn đăng hộ đối. Những lúc ấy tôi lại nghĩ đến cha.

Tôi chẳng biết lỗi tại ai. Trời hờn đất giận, can cớ gì cha bỏ mẹ con tôi đi như vậy. Thỉnh thoảng bác trưởng nhà tôi lại nhắc:

– Thím cứ yên tâm, chú ấy sẽ về. Cáo chết ba năm quay đầu về núi.

Mấy mẹ con tôi cứ hờ hững chờ cha. Cha không trở về cũng chẳng sao. Gia đình tôi đã quen cảnh “gà mái nuôi con”. Bà tôi thường an ủi: “Mồ côi cha ăn cơm với cá; Mồ côi mẹ liếm lá ngoài đường”.

Một hôm, đang bươn bả vội về cất lại nóc đống rơm vì trời sắp có dông bão thì tôi thấy trong ngõ người đi lại tấp nập. Mấy bà già vừa nhìn theo, vừa lấy tay quệt miệng nhai trầu, vừa hể hả: “Bố nhà anh! Giờ mới về. Bố anh ở Nam về từ sáng. Nhanh về nhà con!”.

Chiếc xe loạng choạng đâm cả vào tường. Kỳ thực trong lòng tôi vừa hận cha đã bỏ mặc mẹ con tôi trong bao nhiêu năm, vừa mong cha về để gọi cha một tiếng cho bõ bao tháng, bao ngày tưởng không thể. Giờ chẳng biết đối xử thế nào cho hợp lẽ. Cánh cổng đã mở toang, khói bếp rơm nhẹ tênh, lãng đãng tràn ra cả ngoài cổng, ngoài ngõ. Trong nhà, tiếng nói cười rất xôm, tiếng hút thuốc lào sòng sọc nghe quen thuộc. Tôi bị cuốn vào không khí của ngày có việc vui. Chưa bao giờ mấy mẹ con có được không khí này trong nhà. Tết nhất cũng như ngày thường, lầm lũi một mẹ, hai con, có nếp, có tẻ nhưng cuộc sống vẫn đơn điệu tẻ nhạt.

Tôi lấy vẻ đường hoàng quẳng xe vào chân đống rơm rồi ra giếng. Bác trưởng nhìn thấy tôi, giọng oang oang:

– Cường, mau vào chào bố mày đi!

Có tiếng đế vào:

– Đấy, con trai anh đấy, rõ giỏ nhà ai, quai nhà ấy.

– Thằng bé ngoan lắm anh ạ.

Tiếng “bố” rơi lọt thỏm vào trong tâm hồn trống rỗng của tôi, như viên sỏi ném xuống hố nước sâu trong vắt, chỉ đủ làm gợn lên một nỗi đau dịu nhẹ. Từ “bố” nghe có gì lạ lẫm xa cách. Tôi chưa nghĩ đến một ngày bố tôi lại về đột ngột như thế này. Tôi cứ trằn cái khăn mặt, vắt rồi lại vò, vò rồi lại vắt đến ba bốn lượt. Không thể chậm hơn được nữa, tôi đành phải lững thững đi vào nhà. Tôi cố tình đi nấp cái cửa nhà để cha tôi không thể nhìn thấy. Một sự trả thù vặt vãnh. Bỗng tôi nghe thấy tiếng ho gằn như người bị lên cơn ho mạn tính. Tôi đã thuộc từ cả tiếng ho, tiếng hắng giọng của mọi người trong gia đình, nhưng không phải. Đúng là tiếng ho của cha. Tự nhiên, tim tôi đập nhanh hơn, cảm giác những đường máu đang chạy rần rật làm người tôi nóng bừng lên. Cha tôi đây, bằng xương bằng thịt chứ không phải trong trí tưởng tượng của tôi là sự chắp vá ghép lại từ những bức ảnh đã chết trên bàn thờ của ông bà và cả những bức ảnh sống của bác trưởng, của cô tôi. Những tiếng ho gằn tôi như đã nghe thấy từ bao giờ nhưng giờ mới thật sự xóc vào óc tôi. Tôi muốn gọi tiếng cha thật to, nhưng sao không thể gọi được. Tôi cảm giác những âm thanh ấy nó đi từ đáy ruột đến cuống họng rồi bị chặn lại. Nó lại lộn ngược lại để tiếp tục ra như thế mấy lần mà vẫn không thoát ra nổi cái cửa ải chết tiệt ấy. Tôi bước nhanh vào nhà. Rõ ràng tôi có chào cha nhưng chính tai tôi cũng chẳng nghe thấy đâu cả.

Mắt tôi nhìn thẳng vào người đàn ông ngồi chính giữa chiếu. Tôi sựng lại. Cha tôi! Tôi nhẩm nhanh: Cha hơn mẹ mười tuổi. Mẹ bốn mốt, cha năm mốt, vậy mà cha già hơn cả bác trưởng, tóc đã trắng hơn nửa đầu nhưng khuôn mặt rắn rỏi, cương nghị, đôi mắt tinh nhanh, có nét từng trải của một ông già Nam Bộ. Cha không giống những gì tôi mường tượng. Chợt tôi thấy cha rưng rưng khóc, nếp nhăn rúm lại thành chùm nơi khoé mắt. Đuôi tóc buộc rung rung.

Sau ngày giỗ ông, cha đi chơi khắp làng. Có người thân tình hỏi han, có người cứ lờ đi, nhìn với ánh mắt nghi ngại. Làng tôi đã quá nghèo, thoát được cái nghèo ở quê là một điều đáng nể. Giờ cha tôi lại về sau bao nhiêu năm. Lúc nào cha cũng mặc một bộ quần áo bà ba rộng thùng thình. Chưa nhìn thấy gì là phong lưu giàu có. Trong cách nói chuyện, cha cũng chưa bao giờ bộc lộ rõ bản thân mình. Nhiều ánh mắt lãnh đạm hơn là ve vuốt săn đón. Chỉ có gặp những người bạn xưa, cha mới thực sự được vui. Được nghe những người bạn cũ hàn huyên chuyện xưa, tôi mới hiểu thêm và tự hào về cha.

Nhiều chuyện xầm xì về cha. Tôi biết nhưng không nghe. Thiên hạ mười người xấu, được một người tốt với mình đã quý lắm rồi. Nhưng tôi buồn vì anh em trong nhà nỡ lòng nói “Người ta trở về thì vinh quy bái tổ, họ hàng thơm lây. Đằng này chú ấy vác cái xác về không với mấy bộ quần áo rách. Đã đi thì đi hẳn, quay về chỉ tổ thêm nợ đời cho vợ cho con”. Đấy là bác dâu trưởng tôi. Có lẽ chỉ vì bốn gian nhà ngói và hơn một sào đất vườn ông bà tôi để lại. Cha về. Của hương hỏa như cái bánh không thể không chia. Được biết hồi ấy, cha vay tiền tín dụng xã thầu ao cá. Thời tiết bất thường, nhiều trận mưa tràn bờ. Cá lớn cá bé như những đám rêu rác vọt ra ngòi ầm ầm.

Cuối năm, một cái ao năm sào mà chỉ thu được hơn một tạ cá. Thua trắng tay, cha mẹ phải bán cả cặp bò và mấy con lợn trong chuồng đang độ lớn. Xoay sang nghề khác, tính mua cái thuyền chở khách qua sông, cha đến vay tiền bác trưởng. Bác đang là đội trưởng sản xuất, kinh tế cũng dư dả. Bác ngần ngừ để hỏi ý kiến bác gái. Lạ gì con người bác gái, chỉ biết đến tiền. Cha tự ái không vay. Cũng năm ấy, mẹ sinh em Cúc. Vì thiếu tháng nên em bị ốm liên tục và bị bệnh đường ruột. Ba tháng đã ra ra vào vào bệnh viện liên tục. Gia đình càng khó khăn hơn. Cha mẹ cắn răng bán rẻ mấy trăm gạch định tính xây công trình phụ. Nợ hết, cuối năm cha đi.

Cha về, mẹ như trẻ ra. Mẹ bận rộn hơn với công việc nấu cơm, đun nước tiếp khách. Trong nhà người ra người vào liên tục. Bữa cơm nào cũng nghi ngút khói. Mâm cơm bày ra bao giờ cũng có thêm mấy quả ớt đỏ bỏ hạt, chẻ tư, ngâm nước nở ra như những bông hoa, vài nhánh tỏi bóc trắng nõn đặt trong đĩa góc cha ngồi. Bữa nào cha cũng nhấp một hai chén rượu. Hơi men thơm nồng cay cay tỏa ra khắp nhà. Tiếng khà khà chẹp miệng, tiếng đặt đũa xuống bát lách cách. Giờ tôi mới hiểu một cách sâu sắc hạnh phúc vừa giản dị vừa lớn lao khi có cha.

Một buổi tối, cha gọi tôi pha ấm trà cha con ngồi nói chuyện. Từ hôm về, bận rộn khách khứa, cha chỉ hỏi qua loa công việc và quan sát cuộc sống sinh hoạt của tôi. Hôm nay, tôi cũng thấy hơi lo.

– Con đi làm nghề thợ xây này từ bao giờ?

– Dạ… con theo mấy bác trong xóm mới được hơn một năm

– Công việc thế nào, nhọc lắm không?

– Không, à con… vâng, con thấy cũng ổn ổn.

– Chà! Tao thấy mày kỳ cục quá trời!

– Con…

– Thôi được.

Từ khóa tìm kiếm bài học cuộc sống, con người, cuộc sống, dông bão, học làm người, suy ngẫm