Môi trường sinh thái Biển Đông bị đe dọa

Các nhà khoa học chuyên nghiên cứu về biển đã bày tỏ sự lo ngại trước hoạt động cải tạo của Trung Quốc ở Biển Đông, nhất là các đảo khu vực Trường Sa của Việt Nam.

Cải tạo đảo - thô bạo với hệ sinh thái biển

Theo GS.TSKH Nguyễn Tác An, nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học Nha Trang, dưới góc độ khoa học cá nhân, ông từng có nhiều nghiên cứu về biển nên hiểu rõ tầm quan trọng của việc giữ nguyên trạng các rạn san hô dưới biển như thế nào.

Theo ông, các đảo san hô vòng rất quan trọng ở Biển Đông. Tại trung tâm của các đảo, san hô vòng là những vụng biển, ở đó có nhiều loài cá và ấu trùng. Đây cũng là nơi chứa các sinh vật nhỏ là chuỗi thức ăn để sinh vật biển lớn lên. San hô cũng giúp ấu trùng di chuyển thông qua dòng hải lưu, điều hòa thức ăn, tạo khí ô xy, tạo ra nguồn lợi hải sản nên có nghĩa vô cùng quan trọng.

"Ấu trùng di chuyển đến các quốc gia khác nhau nhờ vào những dòng hải lưu. Nếu bao quanh vụng biển là đường giao thông hoặc máy bay, xác suất ấu trùng thoát ra ngoài sẽ sụt giảm. Và chắc chắn, nguồn cung cấp cá sẽ bị hủy hoại vì ấu trùng không thể phát triển thành cá trưởng thành. Các hoạt động cải tạo đảo sẽ phá hủy cuộc sống của các khu dân cư ven biển. Vì vậy vấn đề bảo vệ rạn san hô không chỉ là quốc gia mình mà là của khu vực và toàn thế giới", GS Nguyễn Tác An nhấn mạnh.

Chính vì tầm quan trọng này nên GS Nguyễn Tác An cho rằng, dù với bất kỳ lý do nào các quốc gia không được thay đổi cấu trúc của các rạn san hô, nhất là các rạn ngoài khơi.

"Tất cả các hoạt động xây dựng trên biển đều có tác dụng tiêu cực đối với các rạn san hô và về lâu dài làm triệt nguồn lợi thủy sản của con người", Tiến sĩ Khoa học Nguyễn Tác An nhấn mạnh.

Các nhà khoa học cần lên tiếng mạnh mẽ về ảnh hưởng của cải tạo đảo lên hệ sinh thái biển Đông

GS. An nói: "Việc cơi nới, cải tạo đảo và các hoạt động xây dựng khác sẽ làm mất nơi sinh sản, cư trú và làm cho tập tính sinh học của hải sản bị phá vỡ. Nguồn lợi hải sản đã cạn kiệt đến 85% rồi, giờ tiếp tục phá nữa thì không còn gì để khai thác về sau này".

Đối với Việt Nam, theo vị GS này, ảnh hưởng này còn mang tính trực diện hơn khi phần lớn các đảo đang được Trung Quốc cải tạo nằm ở khu vực Trường Sa.

"Lo ngại nhất là các rạn san hô tại khu vực này bị ảnh hưởng. Chúng ta phải lên tiếng mạnh mẽ về điều này để bảo vệ nguồn sống lâu dài", ông nhấn mạnh.

TS. Phùng Văn Phách, Viện trưởng Viện địa lý và địa chất biển, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, hiện nay, chúng ta chưa nghiên cứu để có thể đưa ra thống kê hay định lượng về sự ảnh hưởng.

Nhưng về nguyên tắc việc xây dựng diễn ra thì các rạn san hô sẽ bị phá và chắc chắn điều này sẽ làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái biển. Rồi việc xây dựng sẽ khiến sự cân đối môi trường bị phá hủy...

“Chính vì vậy, cảnh báo của giới nghiên cứu quốc tế là chính đáng và các nhà khoa học trong nước cũng nhìn thấy vấn đề này. Điều quan trọng hiện nay là chúng ta cần định lượng sự ảnh hưởng tới mức nào là những việc cần làm”, TS. Phách nói.

Còn ông Phạm Văn Lượng, Phó Giám đốc Trung tâm nghiên cứu tư vấn tài nguyên và môi trường biểm, thuộc Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật VN thì đưa ra đề nghị, cần có diễn đàn tập hợp các nhà khoa học để chỉ ra mức độ ảnh hưởng và để những bằng chứng khách quan khoa học lên tiếng.

Theo ông Lượng, những cảnh báo của các nhà nghiên cứu quốc tế về sự ảnh hưởng tới môi trường sinh thái biển, nguồn lợi thủy hải sản từ việc cải tạo, xây dựng đảo là hết sức đáng ngại. Dù rằng Việt Nam chưa có nghiên cứu cụ thể sự ảnh hưởng này để đưa ra kết luận ảnh hưởng đến mức độ nào, song có một điều rõ ràng, về mặt khoa học sự ảnh hưởng là đương nhiên. Các sinh vật biển sẽ bị mất nơi cư trú và nguồn lợi thủy hải sản chắc chắn bị giảm sút.

Nhà khoa học cần tiếp tục lên tiếng

Theo GS. Nguyễn Tác An, vấn đề cải tạo đảo làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái Biển Đông và nguồn lợi thủy sản đã được ông và nhiều nhà khoa học lên tiếng tại hội thảo về Biển Đông được tổ chức từ năm trước tại Đà Nẵng.

Tuy nhiên, vị giáo sư về hải dương học này cũng cho rằng, sự lên tiếng như vậy là chưa đủ và vác nhà khoa học cần phải lên tiếng mạnh mẽ hơn, dù là chủ quyền của mình cũng không được xâm phạm đến các rạn san hô.

"Các nhà khoa học cần đưa thêm những bằng chứng để lên tiếng bảo vệ hệ sinh thái biển, nếu không chúng sẽ bị hủy hoại một cách đáng tiếc", GS. An nói.

TS. Phùng Văn Phách phân tích, một công trình xây dựng bình thường chúng ta cũng còn quan tâm tới báo cáo đánh giá tác động môi trường.

“Chính vì vậy, tôi nghĩ rằng các nhà khoa học các nước cần bắt tay nhau cùng liên kết lại để nghiên cứu về những tác động. Riêng đối với Việt Nam các nhà khoa học nghiên cứu về công trình biển cũng như những người nghiên cứu cơ bản cũng có thể ngồi lại cùng nhau, trước mắt có thể chỉ ra những vấn đề từ đó có thể hướng các đề tài nghiên cứu vào vấn đề này”, TS. Phách kiến nghị.

Theo TS. Phách, hiện nay, Việt Nam có một thế mạnh là có ảnh vệ tinh Vndersat-1 nên từng ngày, thông qua đó, chúng ta có thể thấy được sự thay đổi như thế nào, ảnh hưởng như thế nào đến rạn san hô ở Trường Sa. Từ đó, cộng đồng khoa học quốc tế và Việt Nam có thể lên án mạnh mẽ về vấn đề này cũng là việc cần phải làm.

Cũng chung quan điểm này, ông Phạm Văn Lượng cho biết, thông qua các hội thảo, tọa đàm về vấn đề Biển Đông nhiều nhà khoa học cũng đã có những cảnh báo về vấn đề này.

“Tuy nhiên vào lúc này tôi cho rằng với các viện nghiên cứu lớn về biển thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam như Viện Hải dương học Nha Trang, Hải Phòng... cần tổ chức hội thảo để bàn luận vấn đề này và chỉ ra các vấn đề.

Còn đối với Liên hiệp hội Việt Nam cũng cần tập hợp các nhà khoa học nghiên cứu về biển của đất nước để cùng nhau đưa ra những góp ý xung quanh vấn đề Trung Quốc xây dựng, cải tạo đảo trên Biển Đông và nhất là khu vực Trường Sa của Việt Nam.

Sự lên tiếng của khoa học là hết sức cần thiết nhưng trước mắt cần tạo diễn đàn tập hợp các nhà nghiên cứu lại để họ đưa ra những đề xuất, bằng chứng khách quan về vấn đề này”, ông Lượng đề xuất.

Theo Khampha

Từ khóa tìm kiếm Môi trường sinh thái, Môi trường sinh thái Biển Đông bị đe dọa